Onderzoek Circulair Bouwen

Binnen ons onderzoek naar “Happy Accidents” kijken we naar het hergebruik van materialen, gebouwdelen en bouwproducten om zo een verdere stap te kunnen zetten in circulair bouwen.

Voor het onderzoek is een subsidie toegekend door het Stimuleringsfonds voor Creatieve Industrie.

 

Circulair bouwen door hergebruik in plaats van recycling

Onze huidige projecten worden gebouwd in hout, worden geïsoleerd met biobased materialen en zijn zo veel mogelijk vrij van lijm, kit en pur in elkaar gezet. In de basis zijn deze woningen hiermee al circulair. De biobased grondstoffen zijn eenvoudig te demonteren en te recyclen. Met het recyclen van grondstoffen gaat echter nog wel een groot deel van de waarde van de materialen verloren. Een werkelijk circulaire ambitie gaat niet uit van recyclen, maar gaat uit van hergebruik van materialen, gebouwdelen en bouwproducten. Een hogere trede op de 10R ladder dus.

Het is dit onderdeel van circulair bouwen dat wij met dit experiment onderzoeken.
Wij beschouwen het hergebruik van gebouwen, gebouwdelen en bouwproducten en materialen vanuit drie thema’s:

  1. Compositie in Transitie

    Een werkelijk circulair gebouw is niet alleen gebouwd voor demontage maar is ook zo vormgegeven zodat het de onvermijdelijke aanpassingen omarmt. Hoe ziet dit eruit?

  2. Materiaal met een verhaal

    Om zo veel mogelijk geoogst materiaal te hergebruiken zal er creatief gekeken moeten worden naar de wijze waarop deze materialen kunnen worden toegepast. Welke materialen komen terug? Welke zijn geschikt voor hergebruik op welke manier kunnen ze worden ingezet?

  3. Happy Accidents

    Het huidige ontwerpproces gaat uit van controle en voorspelbaarheid waarin zoveel mogelijk, zover mogelijk van te voren wordt onderzocht en bepaald. De diversiteit van tweedehands bouwmaterialen is groot. Is de totale controle op het eindresultaat nog wel wenselijk en moeten we de kwaliteit niet zoeken in de onregelmatigheid en de variatie, op zoek naar een toevallige schoonheid?

Door deze drie thema’s te onderzoeken en de mogelijke gevolgen uit te werken in prototypes krijgen we inzicht in de onderliggende logica en hoe we hier bij toekomstige projecten op in kunnen spelen.

Onderzoek-Circulair-bouwen-met-bestaande-materialen-manneninderuimte
De door ons ontworpen Circulaire Villa in Ter Aar in aanbouw. De gevel is gemaakt van schanskorven met sloopmateriaal van de oude woning.

 

Tussentijdse resultaten

Tussentijdse resultaten delen wij in de vorm van korte berichten op social media. Onderstaande berichten zijn oa. terug te vinden op onze LinkedIn pagina.

 

“Wa Pan en de Fuzzy Facade.

Een eerste resultaat van het onderzoek Happy Accidents: een reconstructie van de totstandkoming van de gevel van het Ningbo Museum.

 

Over het tot stand komen van de kenmerkende gevels van het Ninbo History Museum vertelt Wang Shu het volgende. In China bestaat een lange traditie van het hergebruik van bouwmaterialen. Nadat een tyfoon een dorp had verwoest moest zo snel mogelijk met de beschikbare materialen het dorp weer opgebouwd worden. Deze traditie van Wa Pan maakt dat vaklieden ervaren zijn in het improviseren met verschillende materialen. Voor de bouw van onder andere het museum werden 30 dorpen gesloopt. Aan tweedehands materialen was dus geen gebrek. Wang Shu gaf de vaklieden veel vrijheid en in navolging van de traditie werden de enorme wanden van het museum vormgegeven.

Maar het kan niet alleen maar vrijheid geweest zijn; de gevels suggereren een bedacht beeld. Lichter materiaal op de hoeken om de massa van het gebouw goed uit te laten komen, horizontale lijnen van donkere stenen elke 1,5 meter om de horizontale voegen weer recht te trekken en om structuur in de compositie aan te brengen. Afwijkende kleuren worden geconcentreerd in grote vlakken.

onderzoek-circulair-bouwen-bestaande-materialen-ningbo-museum-wang-shu-manneninderuimte

Het hem zelf vragen is niet gelukt maar wel vonden wij een registratie van een lezing voor de Royal Academy. Wang Shu vertelt dat ze met een kleiner gebouw van het complex als experiment zijn begonnen, om zoals hij zegt “het materiaal te proeven.” De resultaten van dit experiment zijn gebruikt voor tekeningen voor het grote gebouw. In zijn lezing laat hij een foto van de bouw zien. Je kan de tekeningen zien hangen. Helaas is niet te zien wat er op staat.

Dit schema is een voorstel van ons voor hoe deze tekeningen eruit zouden kunnen zien. Niet zoals we gewend zijn een precieze geveltekeningen waar elke materiaal is gedefinieerd en alles tot op de millimeter is gemaatvoerd. In plaats hiervan een tekening met slechts globale zones, met voorbeelden en suggesties. Een Fuzzy Facade.”

 

Jaartal

  • 2021-2022

Ondersteuning

  • Stimuleringsfonds voor Creatieve Industrie