Duurzaam bouwen

Duurzaam bouwen begint bij de eerste schets

Het is onze overtuiging dat een duurzaam gebouw niet bereikt wordt met alleen passiefhuistechnologie, biobased of circulair bouwen. Werkelijk duurzame architectuur ontstaat door op alle vlakken duurzaam te ontwerpen. In onze aanpak onderscheiden wij drie kernwaarden: zongericht bouwen, een intelligente gebouwschil en een hoog adaptatievermogen.

 

1. Zongericht bouwen

Gratis warmte van de zon is goed voor uw energierekening èn zorgt voor een fijner binnenklimaat.

De oriëntatie van de woning, het ontwerp van de plattegrond en de positie van de ramen hebben een grote invloed op de energiehuishouding van een gebouw. Berekeningen laten zien dat grote ramen op het zuiden door toetreding van zonwarmte bijdragen aan de verwarming van de woning in de lente, herfst en winter. Een goed geplaatste zonwering houdt de zomerzon buiten. Hierdoor kan de energievraag sterk gereduceerd worden. Dit betekent dat installaties een kleiner vermogen kunnen hebben of zelfs weggelaten kunnen worden.

 

2. Intelligente gebouwschil

Met software berekenen we exact het resultaat van meer gevelisolatie.

Een goed ontworpen gebouwschil bepaalt voor een groot deel de duurzaamheid en het comfort van een gebouw. Hiermee is investeren in de schil een zeer rendabele stap richting een duurzaam ontwerp. Niet alleen de isolatiewaarde is van belang bij een goede gebouwschil. Ook vochthuishouding, luchtkwaliteit en koudestraling worden bepaald door de kwaliteit van de schil. Dampopen bouwen en het gebruik van natuurlijke isolatiematerialen zijn daarom wat ons betreft de standaard.
Door middel van het rekenpakket van de Passiefhuisstandaard (PHPP-NL) kunnen wij betrouwbaar uitrekenen wat het effect is van betere isolatie op de warmtevraag.

 

3. Adaptatievermogen

Een gebouw zet je niet na het eerste gebruik bij het grof vuil.

45% van de afvalproductie in Nederland is afkomstig van de bouw. Sloopafval is hier in grote mate voor verantwoordelijk. Een duurzaam ontwerp wordt daarom niet alleen bepaald door de energiekosten tijdens het gebruik maar heeft ook een plan voor de lange termijn.

Enerzijds betekent dat zo flexibel mogelijk bouwen waardoor de levensduur van het gebouw verlengd wordt. Het gebouw kan dan eenvoudig aangepast aan een nieuw gebruik. Anderzijds is dat demontabel bouwen met recyclebare materialen, zodat na de levensduur het gebouw zonder milieuschade gesloopt kan worden.

 

Duurzaam bouwen anno 2019: de begrippen

Over duurzaam bouwen is al veel gezegd en geschreven. Onderstaand in het kort uitleg over diverse termen die van belang zijn bij duurzaam bouwen.

 

Trias Energetica

De trias Energetica benadert duurzaam bouwen in drie stappen: 1. het reduceren van de energievraag door bijvoorbeeld een compacte gebouwvorm en hoge isolatiewaardes, 2. zoveel mogelijk gebruik maken van duurzame energie en 3. (indien nodig) zo efficient mogelijk gebruik maken van fossiele energie.

 

Passiefhuis, passief bouwen of passieve woning

Een woning of gebouw met een zeer lage energievraag. Dit kan op verschillende manieren worden bereikt, maar een van de belangrijkste uitgangpunten is om supergoed te isoleren en de glasoppervlakken zoveel mogelijk op de zonkant te situeren. Een van de belangrijkste criteria van de passiefhuisstandaard is dat de jaarlijkse warmtevraag van het gebouw kleiner of gelijk is aan 15kWh/m2a. Dat betekent dat er voor de verwarming van een woning van 100 m2 per jaar 1500 kWh benodigd is. Dit is gelijk is aan de jaarlijkse opbrengst van ongeveer 8 pv-panelen op een zuidgericht dak.

 

EPC-berekening en PHPP-berekening

Twee manieren om het energiehuishouden van een gebouw uit te rekenen. De EPC-berekening is in Nederland de rekenmethode die moet worden gehanteerd om een bouwvergunning te krijgen. De PHPP-berekening is een veel uitgebreidere rekenmethode, welke in twintig jaar tijd is doorontwikkeld door het Passivhausinstituut in Darmstadt, het instituut dat tevens de certificering regelt van gebouwen en bouwproducten die willen voldoen aan de Passiefbouwstandaard. Binnen ons bureau kunnen we beide berekeningen verzorgen.

 

Luchtdicht bouwen

Luchtdicht bouwen wil zeggen dat er in de details van het gebouw voor wordt gezorgd dat er geen kieren zijn waardoor de warmte kan ontsnappen, dit is van grote invloed op het energiegebruik. De kozijnen worden uitgevoerd met dubbele kierdichting en de hoeken worden afgeplakt met behulp van speciale tapes. Met een blower-doortest wordt tijdens de bouw gekeken of dit overal goed is uitgevoerd. Een veel gehoorde reactie is: “ik wil niet wonen in een gebouw waar ik mijn raam niet kan openzetten en ik geen frisse lucht krijg.” Dit is een natuurlijke reactie maar wel een misvatting. Het ventilatiesysteem in het gebouw zorgt voor frisse lucht en een raam open zetten kan ook, dit is bij een passiefhuis zelfs noodzakelijk op ongewenste opwarming in de zomer te voorkomen.

 

Dampopen bouwen

Luchtdicht bouwen (zie hierboven) kan op twee manieren: dampopen en dampdicht. De afgelopen decennia was dampdicht bouwen de standaard. Door middel van folies werd ervoor gezorgd dat leefvocht van binnen en eventueel doorslaand vocht van buiten niet in de constructie kon komen en als isolatie werden materialen als minerale wol, PUR en PIR gebruikt. Bij moderne kierdichte bouw betekent dit echter dat je in feite in een soort plastic zak leeft. In veel gevallen is het daarom beter om dampopen te bouwen. Bij deze manier van bouwen worden folies vermeden en worden ‘ademende’ materialen toegepast zodat fluctuaties in de vochtbalans van het binnen- en buitenklimaat door de constructie opgenomen kunnen worden. Er ontstaat hierdoor een aangenamer leefklimaat in het gebouw. Voorbeelden van ademende materialen zijn hout (houtskeletbouw) en natuurlijke isolatie zoals cellulosevlokken (op basis van hergebruikt krantenpapier), houtvezelisolatie, schapenwolisolatie of vlasisolatie.